Gine : Bu Tehlikeli Darbeyi Yenilenme Şansına Çevirmeliyiz
Sonsuz Ark/ Evrensel Çerçeveye Yolculuk
Sonsuz Ark’ın Notu:
Aşağıda çevirisini yayınladığımız analiz, Afrika kalkınması ve insan hakları, terörle mücadele üzerine araştırmalar yapan Afrika ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki marjinal topluluklarla çalışan Gine asıllı Amerikan vatandaşı Kadiatou Sylla’ya aittir ve <www.trthaber.com/haber/gundem/cumhurbaskani-erdogan-conde-ile-gorus tu-601969.html> 14 Ağustos 2021’de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Vahdettin Köşkü’nde bir araya geldikten birkaç hafta sonra, 5 Eylül 2021’de, dünyanın en büyük alüminyum cevheri boksit rezervlerine sahip Gine’nin Cumhurbaşkanı, Eski Afrika Birliği Başkanı, Paris Üniversitesi’nde siyaset bilimi profesörlük titri bulunan Alpha Condé’nin, ABD tarafından eğitilmiş subaylar (Gine’de 2010’da ilk demokratik güç değişimiyle başa gelen Alpha Conde, 2018’de oluşturduğu elit timin başına bizzat getirdiği, Afganistan, Fildişi Sahili, Orta Afrika Cumhuriyeti gibi birçok ülkede operasyonlara katılan ve İsrail Uluslararası Güvenlik Akademisi, Senegal Piyade Okulu ve Paris Harp Okulunda eğitim alan Albay Mamady Doumbouya) tarafından askerî darbe ile <www.aa.com.tr/tr/dunya/ginenin-demokratik-guc-degisimiyle-iktidara- gelen-ilk-cumhurbaskani-alpha-conde-darbeyle-devrildi/2356718> devrilmesi sonrası yeni döneme ve yol haritasına odaklanmaktadır. Türkiye’nin Afrika’da etkili olmasını engellemek için, diğer Müslüman Afrika ülkelerinde olduğu gibi, Müslüman Gine’de de Fransa-ABD-İsrail ortaklığı ile gerçekleştirilen askerî darbelerin sona ermesi ve büyük güç mücadelesinin halk yararına sonuçlanabilmesi için demokrasinin yeşermesi gerekmektedir. Erdoğan’ın Ekim 2021’deki Angola, Togo ve Nijerya gibi önemli üç Afrika ülkesini ziyareti sonrası yaptığı <www.trthaber.com/haber/gundem/cumhurbaskani-erdogan-ulkemizin-bagim sizligina-saygi-duymayan-hic-kimse-bu-ulkede-barinamaz-620104.html> açıklama Türkiye’nin politikalarının şeffaflığını da ortaya koymaktadır: “Türkiye Afrika halklarına özledikleri saygı ile yaklaşan tek ülke olma özelliği ile büyük bir avantaja sahiptir. Erdoğan’ın Sağlık ve iklim krizleriyle sarsılan, dengeleri bozulan, yeni arayışlara yönelen dünya için Afrika’nın mümbit toprakları hala en değerli kaynaktır. Sömürgecilerin sürekli biçim, yol, yöntem değiştirerek kıtayı ellerinde tutma gayretleri bitmedi ve bitmeyecektir. Buna karşılık Afrika halklarının hafızalarında geçmişte yaşadıkları acılar tüm tazeliğiyle durmaktadır. Daha önemlisi Afrikalı dostlarımız sahip oldukları zenginliklerin öneminin ve kendilerine sağlayacağı faydanın da farkındadır. Afrika toplumları artık sömürülmek, ezilmek, öldürülmek değil adil bir paylaşımla gelişmek, kalkınmak, büyümek ve insanlığa bu şekilde katkıda bulunmak istiyor. Sömürgecilerin izlerini kıtanın dört bir yanında siyasetten ekonomiye, sosyal ve kültürel hayata kadar her alanda görmek mümkündür. Buna rağmen Türkiye’nin karşılıklı saygıya, muhabbete, dayanışmaya, birlikte kazanmaya ve paylaşmaya dayalı politikaları artık yavaş yavaş kök salmaya, taban tutmaya, karşılık bulmaya başlamıştır.”
Seçkin Deniz, 09.11.2021

Guinea: We must turn this dangerous coup into a chance for renewal
“Darbe hiçbir zaman milletin sorunlarına çözüm olmadı. Ancak doğru baskı ile Gine halkı bu anı fırsata çevirebilir.”
5 Eylül’de <africanarguments.org/category/african-arguments/country/west/guinea /> Gine, bağımsızlıktan bu yana üçüncü başarılı askeri <www.bbc.co.uk/news/world-africa-58453778> darbesini yaşadı. Bu kez, bazıları <www.nytimes.com/2021/09/10/world/africa/guinea-coup-americans.html> ABD tarafından eğitilmiş ordu subayları, Konakri’deki başkanlık sarayına baskın düzenledi ve bir çatışmanın ardından Cumhurbaşkanı Alpha Condé’yi gözaltına aldı. Kısa bir süre sonra, özel kuvvetler komutanı Albay Mamady Doumbouya devlet televizyonunda hükümetin ve anayasanın feshedildiğini duyurdu.
<1.bp.blogspot.com/-h_vI4jem7ic/YU4PZKP0bSI/AAAAAAAAVl4/2MBCVfCe45Aq Ac_duO88mX4BMuTs8_f-wCLcBGAsYHQ/s976/%25C3%25A7v.png> Gine’nin darbe liderleri devlet televizyonunda.
Yakın tarihte (Mayıs’ta) <www.bbc.co.uk/news/world-africa-57239805> darbe yapılan Mali’de, Nisan’da <africanarguments.org/2021/04/chad-france-firmly-backs-continuity-bu t-will-the-people/> “kurumsal darbe” yaşayan Çad’da ve (Mart’ta <www.france24.com/en/live-news/20210331-attempted-coup-in-niger-fran ce-24> darbe girişimini önleyen) Nijer’de meydana gelen benzer olaylarda olduğu gibi, Gine’deki uluslararası spot ışıkları isyancılarına ve ülkenin doğal kaynaklarına odaklandı. Gine, dünyanın en büyük boksit rezervlerine sahip, alüminyum üretmek için kullanılan cevher fiyatları darbe haberlerinin ardından on yılın en yüksek seviyesine fırladı.
Ancak darbenin en büyük etkisi, acı çeken sıradan insanlar üzerindedir. Biliyorum. Lansana Conté’nin 1984’teki darbesini izleyen istikrarsızlık yıllarında küçük bir çocuktum. Ardından gelen iktidar mücadelesinde güvenlik güçleri annemi kaçırıp işkence yaptı ve evimizi yakıp kül etti. Kardeşlerim ve ben, Conakry’den kaçtık ve beş yıl boyunca acımasız yoksulluğa katlanmak zorunda kaldık, sonunda ABD’de mülteci statüsü kazandık ve ailemiz yeniden bir araya geldi.
O zamanlar olduğu gibi, geçen hafta Gine’deki askeri devralma bir boşlukta gerçekleşmedi. Ülkenin <africanarguments.org/2020/04/guinea-elections-clear-winner-contest- for-power-isnt-over/> kırılgan demokratik düzeni vatandaşlarını başarısızlığa uğratıyor ve birçok insan artan yoksulluk, yaygın yolsuzluk ve hükümetin kötü yönetimine kızıyor. Başkan Condé’nin 2020’de üçüncü bir dönem için aday olabilmesi için anayasayı değiştirme kararı ve bu harekete yönelik kitlesel protestolara şiddetli tepkisi, yalnızca halkın hoşnutsuzluğunu arttırdı. Bu bağlam göz önüne alındığında, Gine’deki birçok kişinin Condé yönetiminin sonunu kutlaması şaşırtıcı değil.
Darbe elbette çözüm değil. Doumbaya’nın askeri olarak devrilmesi, birçok sıradan insan için şimdiden yıkıma yol açıyor ve yenilerini üretirken Gine’nin mevcut sorunlarını daha da kötüleştirmesi muhtemel. Bununla birlikte, bu belirsiz an, ülkenin sorunlarını keskin bir şekilde rahatlatıyor ve Gineliler ile uluslararası müttefiklerine ulusun önceliklerini yeniden düşünme ve daha iyisini talep etme fırsatı sunuyor.
Üç konu
Burada üç konu çok önemlidir.
İlk olarak, Gine’nin kronik olarak zayıf liderliğini ele almalıyız. Gine’nin vizyoner ilk cumhurbaşkanı Sekou Touré otokratik yönetime geçtiğinden beri, bu yıkıcı model önce Conté ve ardından Condé yönetiminde defalarca tekrarlandı. Mevcut siyasi geçiş, bu geçmişle hesaplaşmak ve rekabet halindeki çıkarların bir arada var olmasına izin veren kontroller ve dengeler ile insan merkezli yönetimin derinleştirilmesine yeniden söz vermek için bir an sağlıyor.
Gine’nin yeni hükümeti için kritik ilk adım, dürüstlükle hizmet eden önceki yönetimlerden gazilerin deneyimlerinden yararlanmak olmalıdır. Bu arada sıradan vatandaşlar, darbecilerin derhal sivil yönetime geçiş vaatlerini yerine getirmelerini talep etmek için taban örgütlenmeleriyle ilgili son deneyimlerini inşa etmelidir. Gineliler katı bir zaman çizelgesi üzerinde ısrar etmeli ve askeri cunta ile sivil liderler arasında sonu gelmeyen toplantılara müsamaha göstermeyeceklerini açıkça belirtmelidirler. Düzenli güncellemeler, şeffaflık ve ulusun geleceğini müzakere eden masada bir ses talep etmek için gerekli baskıyı uygulamalılar.
İkinci olarak, Gine diasporası bir güç kaynağı olarak kabul edilmelidir. Ülke, yurtdışında yaşayan farklı nesillerden, cinsiyetlerden ve etnik gruplardan birçok yüksek nitelikli vatandaşa sahiptir. Fransa, ABD ve başka yerlerdeki binlercemiz, Gine’nin yenilenmesine katkıda bulunabilecek beceriler, sosyal sermaye ve finans elde ettik. Mesafemizin sağladığı kuşbakışı görünüm, topluluklarımızı sıklıkla ayıran silolar arasında daha kolay köprü kurmamızı da sağlıyor. Diaspora, Gine’deki yurttaşların çabalarını desteklemek için üzerine düşeni yapmalıdır.
Son olarak, uluslararası toplum da Gine halkını desteklemelidir. Afrika Birliği, Batı Afrika bloğu ECOWAS, BM ve Batılı hükümetlerin ilk açıklamaları darbeyi haklı olarak reddediyordu. Ama şimdi bu retoriğe uygun eylemleri görmemiz gerekiyor. Gine’nin geleceği, halkı tarafından yönlendirilecek, ancak dış dünyanın sıradan vatandaşların taleplerini desteklemede, anlamlı bir sivil geçişi zorlamada ve hedeflenen yaptırımlar yoluyla ordu liderlerini sorumlu tutmada kilit bir rolü var.
Gine, şiddet yoluyla siyasi dönüşümü doğuran ilk ülke değil ve kuşatma altındaki halkımız için yeni bir yönetim biçimi oluşturmaya çalışırken bu tarihten ders almalıyız. Bugünkü askeri darbeye de, ondan önceki kötü yönetime ve yolsuzluğa da seyirci kalmayacağız. Gelecek için yeni, daha kapsayıcı ve canlı bir Gine inşa etmek için bu anı ortak geçmişimizi yansıtmak için kullanırken darbeyi kınamalıyız. Sekou Touré’nin iyi bilinen söylemi gibi, görevimiz “halk ile birlikte devrimi şekillendirmek”ten başka bir şey değildir.
Kadiatou Sylla, 16 Eylül 2021, <africanarguments.org/2021/09/guinea-we-must-turn-this-dangerous-cou p-into-a-chance-for-renewal/> Arfican Arguments
(Kadiatou Sylla, Afrika kalkınması ve insan haklarına odaklanan hayırsever bir memurdur. Terörle mücadele üzerine araştırmalar yaptı ve Afrika ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki marjinal topluluklarla çalıştı.)
Seçkin Deniz, 09.11.2021, Sonsuz Ark, Çeviri, Çeviri ve Yansımalar



Bir cevap yazın